Veiligheid

Dat veiligheid, gezondheid en welzijn hoog in het vaandel staat bij dit bedrijf blijkt wel uit één van de ontwikkelingen welke van Bostelen uitvoerde in samenwerking met de leverancier en fabrikant van zaag- en stof afzuigmachines. Het ging hierbij om het optimaliseren van een afzuigsysteem voor de zaagmachines die worden gebruikt bij het zagen van gipsblokken. Op deze manier wordt voorkomen dat werknemers onnodig veel stof inademen. (Onder deze tekst vindt u een artikel uit Arbouw van november 2001, dat geheel aan het beleid van Van Bostelen Afbouw op het gebied van arbeidsomstandigheden gewijd was.)

bekijk videofragment van zagen van gipsblokken zonder stofafzuiging*
bekijk videofragment van zagen van gipsblokken met stofafzuiging*

Andere voorbeelden van voorzorgsmaatregelen om de veiligheid te bevorderen treft men aan op de bouwplaatsen waar Van Bostelen Afbouw aan het werk is. Deze voorbeelden zijn:

• Vrijetoegangkelijkheid en bereikbaarheid van de woningen als de buitenbouw [metselaar] en afbouw gelijk tijdig van start gaan, steiger aanpassen.
• Tocht vrij maken van de woningen alvorens wordt begonnen met de arbeid.
• Het opruimen van de werkplekken aan het eind van elke bewerking, zodat blessures door verstappen of struikelen over rondslingerend afval tot het minimum beperkt worden.
• Afspraken over het oprollen van de uit het plafond hangende bekabeling voor de elektriciteit, zodat wordt voorkomen dat deze in de freesmachine komt met alle gevolgen van dien.

* De bestandsindeling van het videofragment is in WMV. Gebruik een recente versie van Microsoft MediaPlayer om deze videofragmenten af te spelen.

Het credo: betrek werknemer actief bij veiligheid

De bouwer niet langer voor het blok

Bedrijven passen steeds vaker lichtgewicht materialen toe. Dat neemt een groot deel van de fysieke belasting weg. Door de hoge fysieke belasting voelde hij zich vaak voor het blok gezet. Ook bij Van Bostelen Afbouw, waar werknemers worden gestimuleerd mee te denken over hun veiligheid. "Wanneer je de werknemer actief bij de veiligheid betrekt, worden maatregelen het beste nageleefd."

Per jaar wordt circa drie miljoen vierkante meter gipsblokken gesteld. Geen overbodige luxe dus, de aandacht voor de gezondheid van de betrokken werknemers. Daar kunnen vader Leo en zoon Leon Cardinaal over meepraten. "Lichtere materialen? Dat klinkt mij als muziek in de oren", vertelt Leo. Op de Vinex-locatie Leidsche Rijn, nabij Utrecht, waar zij belast zijn met het bouwen en afwerken van de gipswanden "Ik heb altijd met de zwaardere blokken gewerkt", vertelt Leo "Die wogen 27 en 38 kilo. Bovendien zaagden we toen alles met de hand. Nogal wat blokkenstellers hebben daar hun schouders mee naar de knoppen geholpen. Ook ik kreeg lichamelijke klachten, dus ben ik ander werk gaan doen. Ik hou me nu zoveel mogelijk met afwerken van de wanden bezig."

Buiten verrijden enkele opperlieden de blokken. Het zweet staat ze op het voorhoofd. Omdat het zojuist heeft geregend, moeten ze extra arbeid leveren om zich met de last een weg door de blubberige ondergrond te rijden. "Die jongens doen zwaar werk", zucht Van Bostelen. "Gelukkig zijn nu ook de zogenaamde zware gipsblokken t.b.v. -20 db wanden lichter geworden welliswaar 21 kg i.p.v. 18 kg maar het gaat de goeie kant op . Dat betekent minder fysieke belasting. Helaas zijn nu voor dezelfde wand meer blokken nodig. Dat vergt dan wel vaker een blok pakken per vierkante meter en meer naden afwerken maar dat is altijd beter als die zware ……blokken.

Boos
De lichtere gipsblokken worden weliswaar op grote schaal gebruikt, veel andere mogelijkheden blijven nog vaak onbenut. Van Bostelen kan zich er kwaad om maken. "Veilig en gezond werken heb ik hoog zitten. Maar als je af en toe ziet hoe de praktijk is, verschrikkelijk. Als je dan op een bouwplaats komt, zeker in het natte jaargetijde moet je eerst je lieslaarzen aantrekken om bij de woningen te komen vervolgens ga je driekeer onderuit en is de lust tot werken je alweer vergaan, diverse locaties zijn door de grondslag nog gladder als een ijsbaan, al in een veel eerder stadium zou daar al over nagedacht moeten worden bijvoorbeeld bij het bouwrijp maken en het aanleggen van de tijdelijke bouwwegen, we weten inmiddels toch wel wat ons natte landje te weeg kan brengen. Moet ik voor het gebruik van PBM-s als een politieagentje over de bouwplaats gaan lopen?! terwijl ik er amper bij kan komen" Natuurlijk zijn ze strikt noodzakelijk maar als je iemand aanspreekt over het dragen van een helm en je treft hem van top tot teen onder de bagger , hoef ik je niet te vertellen wat ik direct voor m`n voeten geworpen krijg !! We moeten hier ook streng op toe blijven zien, en eventueel een sanctie beleid op los laten, we stellen de PBM`s niet voor ons maar voor onze werknemers ter beschikking.
Tot sancties is het ooit een keer gekomen. "We hebben indertijd vijftien van die zaagmachines met stofafzuiging laten maken, een dikke investering, maar de kosten moeten voor de baten uit. Die leveren een structurele verbetering aan de arbeidsomstandigheden. Iedereen werd toen verplicht ermee te gaan werken. Eén van onze werknemers heb ik toen de laan uit moeten sturen omdat hij weigerde met het apparaat te werken. Dom. Want de andere jongens zagen er wél het nut van in en die werken nog steeds bij ons, en hebben zelfs het tijd voordeel ontdekt bij het schoonmaken van de woning na het bouwen.		    

Een zeldzaam tafereel: Afwerker Leo Cardinaal die het blok plaatst. “Ik heb altijd met de zwaardere blokken gewerkt. Toen ik lichamelijke klachten kreeg, ben ik me zoveel mogelijk met de afwerking gaan bezighouden.”

Onnodig
Leo en Leon zijn tevreden over de omstandigheden op dit werk. "Maar hoe vaak is het niet anders?" , oppert Leon. "Dan wordt het ons onnodig lastig gemaakt. Staan er allerlei obstakels op ons pad, zoals steigers en materialen. Dus moeten we ons bij het afvoeren van ons bouwafval in allerlei bochten wringen. Normaal rij je de kruiwagen naar de container en kieper je die met een maatje leeg. Door de vele hindernissen moet je het dan maar in een kuip doen en deze er tillend heen brengen. Dat betekent tijdverlies en véél tillen."
Verrijdbare steigers en een geordende bouwplaats lossen dit probleem op. Van Bostelen: "Maar dat vereist een goede planning. Binnenbouw en buitenbouw vallen vaak samen. Daardoor ontstaan ook andere ongunstige omstandigheden, zoals glas wat nog niet geplaatst is. Tegen kou kun je extra kleding dragen. Maar tocht is funest. Met de hoofdaannemer proberen we dus afspraken te maken om te voorkomen dat mensen op de tocht komen te staan of elkaar in de weg gaan lopen." Leo: "Desnoods dichten we de boel zelf af. Want we staan liever niet in zo'n windgat. Met ziek thuis zitten is niemand geholpen."
Voor de bestrijding van stof gebruikt Van Bostelen Afbouw een zaagmachine met stofafzuiging. Deze moet al tijdens de vorming van stof een groot deel wegnemen. De Cardinaals maken er dankbaar gebruik van. Leon: "Ik zou niet meer naar de oude situatie terug willen. Die stofkapjes waren nogal benauwd. Met dit apparaat pakken we het probleem bij de bron aan." Van Bostelen: "Het voordeel van dit apparaat is dat na het zagen de stofafzuiging nog enkele seconden doorgaat. Zo verdwijnt ook het restant dat normaal in de slang zou achterblijven. Hierdoor is het rendement zeer hoog. Negentig tot vijfennegentig procent van de totale hoeveelheid stof wordt afgezogen."

  		    


Ook de Cardinaals maken dankbaar gebruik van de zaagmachine met stofafzuiging. “Met dit apparaat pakken we het probleem bij de bron aan.”

Bijbeltje
Van Bostelen heeft het niet zo op de harde aanpak. Nee, wanneer het gaat om veilig en gezond werken ziet hij meer heil in een grotere betrokkenheid bij zijn werknemers. "Waarom? Wat ik ze sta te vertellen, zien de meeste toch als iets dat hen van bovenaf wordt opgelegd. Ze zullen zich sterker betrokken voelen bij maatregelen waarin zij ook zelf de hand hebben gehad. Laat de eer maar aan de jongens. Dan worden de regels het beste nageleefd."
Een goed voorbeeld van hoe deze gedachtegang in de praktijk tot heel aardige resultaten kan leiden, is een instructieboekwerk voor werknemers en onderaannemers. "Een soort bijbeltje waarin belangrijke aspecten als kwaliteit, communicatie op de werkplek en de voornaamste gedragscodes aan de orde komen. Mijn projectleiders zijn momenteel bezig dat samen met een groepje werknemers op te stellen. Elke discipline uit ons bedrijf is in deze samenwerkingsvorm vertegenwoordigd. Aan het resultaat hebben de jongens straks meer dan een boekwerk dat ze prompt op hun bordje krijgen."

Bron: Arbouw, Fotografie: Dick Vader, november 2001